Antybiotyk a borelioza – dlaczego temat NIE jest zamknięty

Przez lata słyszeliśmy to samo:
„Antybiotyki leczą boreliozę. Jeśli objawy zostają – to już nie infekcja.”

Brzmi prosto. Problem w tym, że biologia nie lubi prostych narracji.

Coraz więcej danych pokazuje, że u części pacjentów z boreliozą problem nie kończy się wraz z ostatnią tabletką antybiotyku. I nie są to „opinie z forów” czy „z fejsika”, ale analizy opublikowane w literaturze medycznej.

---

Co dokładnie pokazują nowe przeglądy badań?

W jednym z przeglądów literatury opublikowanych w czasopiśmie
Advances in Infectious Diseases przeanalizowano 56 badań dotyczących przetrwania bakterii wywołującej boreliozę.

Mowa oczywiście o: Borrelia burgdorferi

Wnioski były niewygodne:

• wykrywano żywe krętki po zakończonej antybiotykoterapii,
• dotyczyło to ludzi i zwierząt (myszy, psy, małpy, konie),
• bakterie znajdowano od 2 do nawet 46 miesięcy po leczeniu,
• stosowano różne metody potwierdzenia:
  • hodowle,
  • mikroskopię tkanek,
  • ksenodiagnostykę (zakażenie kleszcza pobierającego krew).

To nie są „odczucia pacjenta”.
To fizyczna obecność patogenu.

---

Dlaczego antybiotyki nie zawsze „domykają temat”?

Antybiotyki są potężnym narzędziem, ale nie są magiczną gumką do ścierania biologii.

1. Borrelia potrafi przetrwać

Krętek boreliozy:

• zmienia formy (aktywny krętek → formy przetrwałe → biofilm)
• spowalnia metabolizm
• chowa się w tkankach słabo penetrowanych przez leki

To dokładnie te mechanizmy, które obniżają skuteczność antybiotyków.

Jeśli interesuje Cię ten temat szerzej – zobacz wpis Biofilm oraz Nieskuteczność kliniczna doxycykliny i 3 problemy boreliozy

---

2. Antybiotyki działają najlepiej na bakterie aktywne

Większość antybiotyków:

• uderza w dzielące się bakterie,
• działa gorzej na formy uśpione
• praktycznie nie rusza biofilmu

To nie jest kontrowersja – to podstawy mikrobiologii, znane również z:

• gruźlicy,
• Helicobacter pylori,
• infekcji protez i implantów.

---

3. Objawy po leczeniu mają sens biologiczny

Pacjenci z utrzymującymi się objawami często doświadczają:

• problemów neurologicznych,
• bólów stawów i mięśni,
• zaburzeń autonomicznych,
• przewlekłego zmęczenia.

Jeśli byłby to wyłącznie „zespół pochorobowy”:

• nie wykrywano by bakterii,
• nie obserwowano by reakcji zapalnych,
• nie byłoby poprawy po terapiach celowanych.

---

A co mówi oficjalna medycyna? Zespół poboreliozowy!

Instytucje takie jak Centers for Disease Control and Prevention
uznają istnienie PTLDS (post-treatment Lyme disease syndrome), ale:

• nie traktują go jako aktywnej infekcji
• nie rekomendują dalszej antybiotykoterapii

Problem w tym, że PTLDS to nazwa objawu, nie mechanizmu.

A nie da się chyba chorować od nazwy?

Stworzono na podstawie Evidence-Based Medicine (EBM):

1. Fesler MC, Stricker RB, Johnson L.
   Persistence of Borrelia burgdorferi following antibiotic treatment.
   Advances in Infectious Diseases, 2023.
   https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=123568
2. Hodzic E, Imai D, Feng S, Barthold SW.
   Persistence of Borrelia burgdorferi following antibiotic treatment in mice.
   PLOS ONE, 2008.
   https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0002999
3. Embers ME, Barthold SW, Borda JT, et al.
   Persistence of Borrelia burgdorferi in rhesus macaques following antibiotic treatment.
   Infection and Immunity, 2012.
   https://journals.asm.org/doi/10.1128/IAI.06421-11
4. Sharma B, Brown AV, Matluck NE, Hu LT, Lewis K.
   Borrelia burgdorferi forms drug-tolerant biofilms in vitro and in vivo.
   Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 2015.
   https://journals.asm.org/doi/10.1128/AAC.00066-15
5. Marques A.
   Laboratory diagnosis of Lyme disease: advances and challenges.
   Clinical Infectious Diseases, 2015.
   https://academic.oup.com/cid/article/61/7/1089/2895792
6. Berndtson K.
   Review of evidence for immune dysfunction in post-treatment Lyme disease syndrome.
   Frontiers in Medicine, 2013.
   https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmed.2013.00010/full
7. Steere AC, Coburn J, Glickstein L.
   The emergence of Lyme disease.
   New England Journal of Medicine, 2003.
   https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra020710
8. Lewis K.
   Persister cells and the riddle of biofilm survival.
   Nature Reviews Microbiology, 2007.
   https://www.nature.com/articles/nrmicro1707
9. Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
   Lyme Disease – Surveillance and Statistics.
   https://www.cdc.gov/lyme/datasurveillance/index.html
10. National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID).
    Chronic Lyme Disease.
    https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/chronic-lyme-disease